Jak rozpoznać dobre rozwiązanie emerytalne – cztery kluczowe cechy

Nieważne czy wybieramy swoje rozwiązanie emerytalne, fotelik dla dziecka, samochód do codziennego użytkowania czy odkurzacz. Wszystkie wymienione wcześniej rzeczy to narzędzia. Narzędzia, przy wyborze których kierujemy się konkretnymi cechami. W przypadku fotelika będzie to pewnie jego wygoda i bezpieczeństwo. W przypadku samochodu, w zależności od wyznawanych przez nas wartości może to być również bezpieczeństwo, ale może być to też sportowy wygląd czy pojemność silnika. W przypadku odkurzacza będzie to zapewne jego moc, głośność i łatwość użytkowania. Tak samo w przypadku narzędzi służących bezpośrednio do zabezpieczania naszej finansowej sytuacji są cechy, na które powinniśmy zwracać uwagę. Z tym, że kiedy idzie o naszą przyszłość nie ma kompromisów. Na poziomie rozwiązań podstawowych zawsze najważniejsze będzie bezpieczeństwo i gwarancja, że zrealizujemy nasz cel. Aby tego dokonać potrzebujemy rozważyć cztery konkretne cechy rozwiązań emerytalnych.

Cecha 1: brak dostępu do odkładanych środków

Celem rozwiązania emerytalnego jest odłożyć kapitał na zabezpieczenie swojej przyszłości w horyzoncie długoterminowym. W praktyce oznacza to, że odkładamy nasze pieniądze do około 60/65 roku życia. To kiedy uzyskamy dostęp do środków powinniśmy ustalać na etapie dobierania parametrów swojego rozwiązania emerytalnego. Korzyść jaką mamy w związku z brakiem dostępu do tych pieniędzy to pewność, że zrealizujesz swój pierwotny cel. Nasza natura jest taka, że mając dostęp do tych pieniędzy wcześniej czy później pojawiłaby się pokusa wydania środków na inne cele niż ten założony przy podejmowaniu decyzji. Niestety, większość z nas nie ma nawyków finansowych, dlatego potrzebujemy bezpiecznika, dzięki któremu określona część naszych oszczędności nie będzie nas kusić.

Cecha 2: balans pomiędzy zabezpieczeniem od strat, a możliwością zarobku

Rozwiązanie emerytalne to forma ODKŁADANIA pieniędzy a nie inwestowania. Inwestowanie to podejmowanie swoim kapitałem ryzyka, które może skończyć się stratą pieniędzy. Odkładanie z założenia powinno być jak najbardziej bezpieczne. To kluczowa różnica, często pomijana przy doborze rozwiązania emerytalnego. W podstawowym zakresie zabezpieczenia emerytalnego zależy nam na jak największej pewności, że zgromadzony kapitał będzie na nas czekał. Dlatego też należy szukać rozwiązań z jak najwyższym poziomem bezpieczeństwa, mających jednocześnie możliwość zarabiania na odłożonym kapitale (choćby po to, by przełamać inflację). Nie zmienia to jednak faktu, że Twoje rozwiązanie emerytalne, powinno cechować się najwyższą z dostępnych w danym momencie na rynku gwarancji odkładanych środków przy jednoczesnej udokumentowanej skuteczności w zarządzaniu nimi. Tak, abyś miał pewność, że odkładane przez całe życie pieniądze będą na Ciebie czekać, i by towarzyszyło temu wysokie prawdopodobieństwo, że będzie ich czekać więcej niż odłożysz.

Cecha 3: niezależność od ZUS-u i Państwa

O tym wspominałem już wielokrotnie, ale podkreślę to jeszcze raz. Z założenia powinniśmy traktować wszystkie formy zabezpieczeń, jakie oferuje nam Państwo, za „miły dodatek”. Każda finansowo odpowiedzialna za siebie i swoją rodzinę osoba w pierwszej kolejności skupia się na tym, co może zrobić na własną rękę, bez „opiekuńczości” Państwa. Czytając kolejny tekst w tym temacie, dobrze wiesz, że żebyś Ty też stał się taką osobą, musisz podjąć swoje prywatne kroki. Bez oglądania się, kto rządzi lub jaka nowa reforma będzie głosowana i jakie przyniesie to zmiany dla Ciebie. Poczucie niezależności to coś, też wpływa na Twój komfort psychiczny. Szczególnie w dziedzinie finansów.

Cecha 4: rozwiązanie NIE oparte o fundusze inwestycyjne

Żeby było jasne, nie mam nic do funduszy. Kluczowe natomiast jest to, że jak sama nazwa wskazuje, fundusze – inwestycyjne. Za inwestycjami, zawsze idzie ryzyko, a my priorytetowo, chcemy mieć gwarancję braku strat w ramach odkładanego kapitału. Dlatego fundusze jako podstawowe zabezpieczenie, nie powinny budować naszej emerytury. Zmienność ich wycen w czasie, niesie ze sobą ryzyko, że w momencie naszego przejścia na emeryturę, ich wyceny nie będą na satysfakcjonującym nas poziomie. Staniemy wtedy przed dylematem czy czekać na odbicie cen, czy wypłacać pieniądze, być może ze stratą. Takiej nerwówki chcemy uniknąć, dlatego rozwiązanie emerytalne, dla naszego spokoju, nie powinno być oparte o fundusze inwestycyjne. Pomijam już temat tego, że inwestowanie pieniędzy w fundusze wymaga wiedzy finansowej, której zazwyczaj nie będziemy mieli czasu i ochoty zdobywać. A inwestując bez wiedzy, z automatu gwarantujemy sobie ryzyko wysokich strat.

Na co zwracać uwagę przy samodzielnym wyborze rozwiązania emerytalnego?

W artykule jak rozpoznać dobre rozwiązanie emerytalne poruszyliśmy kwestie związane z cechami, które rozwiązanie emerytalne powinno posiadać, byśmy mogli odkładać na naszą emeryturę bez stresu. Drugim ważnym elementem jest dopasowanie rozwiązania do naszych potrzeb i możliwości. Skoro wiemy już, że nasze rozwiązanie powinno być niezależne od państwa, nieoparte o fundusze inwestycyjne, zachowywać balans pomiędzy gwarancją braku strat a możliwością zysku oraz ograniczać nam w jakiś sposób dostęp do odkładanego tam kapitału, przejdźmy do tego jak później rozwiązanie takie dopasować do siebie.

1. Wybór rozwiązania

Na rynku istnieje wiele różnych rozwiązań, które mają pełnić rolę rozwiązań emerytalnych. Dostarczają je przede wszystkim Towarzystwa Ubezpieczeniowe, ale również niektóre Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych. Część z nich to rozwiązania powstałe z inicjatywy samych towarzystw, część powstało na styku polityki i sektora prywatnego (jak choćby IKE, IKZE czy PPK). Rozwiązania oparte o Fundusze Inwestycyjne jako podstawa naszego zabezpieczenia emerytalnego nie są najlepszym pomysłem, skupmy się więc na rozwiązaniach ubezpieczeniowych. Tutaj również możemy rozróżnić kilka wariantów. Po pierwsze rozwiązania zbudowane na Ubezpieczeniowych Funduszach Kapitałowych, po drugie IKE, IKZE lub PPK, po trzecie rozwiązania, które pozwalają nam odłożyć określoną kwotę z brakiem dostępu, gwarantując nam jednocześnie zwrot wszystkich wpłaconych środków, lecz bez możliwości zysku, po czwarte rozwiązania, które gwarantują nam całość lub część wpłaconych środków, dając jednocześnie możliwość zysku (np. endownmenty). Rozwiązania oparte o UFK to prawie to samo co rozwiązania oparte o Fundusze Inwestycyjne – odpadają więc jako podstawa. IKE, IKZE i PPK nie spełniają moim zdaniem w 100% elementu niezależności od państwa. Gwarancja braku straty z jednoczesnym całkowitym brakiem możliwości wygenerowania zysku również nie wydaje się najlepszą opcją (choćby ze względu na inflację). Zostaje więc endownment lub inny rodzaj ubezpieczenia na życie i dożycie. Przy odpowiednim bilansie pomiędzy możliwością wygenerowania zysku, a zabezpieczeniem kapitału, przy możliwości całkowitego zwolnienia zysków z podatku belki (od zysków kapitałowych właśnie), oraz przy racjonalnie zrealizowanym zabezpieczeniu przed wcześniejszą wpłatą pieniędzy okazuje się, że tego typu rozwiązania z powodzeniem mogą spełniać rolę tzw. “prywatnego ZUSu”. Oczywiście co ważne – nie może to być nasze jedyne działanie, ale o tym więcej w dalszej części artykułu. 

2. Wybór towarzystwa

Ok, mamy wybrane rozwiązanie. Oczywiście, co będę podkreślał niejednokrotnie – nie jest to jedyne co powinniśmy robić. Dobre przygotowanie do emerytury wymaga odpowiednio zbilansowanego portfela oszczędności. Skupmy się jednak póki co na tym podstawowym rozwiązaniu. W jaki sposób określić gdzie będziemy odkładać? Najpierw warto sprawdzić jakie towarzystwa proponują produkty spełniające określone wcześniej założenia. Nie będzie ich wiele. Zostanie nam do wyboru około pięciu dostawców. Rzeczy, które warto w tym kontekście warto zweryfikować to: długość funkcjonowania danego towarzystwa (jak mówi jedna z reguł antykruchości – im dłużej coś działa od swojego początku do dziś, tym większe prawdopodobieństwa, że będzie działać dłużej również w przyszłości); kapitał, którym dane towarzystwo zarządza (możliwość dywersyfikacji w aktywach międzynarodowych); skalę działania (liczbę klientów oraz beneficjentów, czyli osób, które swoje produkty doprowadziły do końca) oraz wysokość gwarancji w stosunku do potencjalnego zarobku (czym wyższa gwarancja i wyższe potencjalne zarobki tym lepiej). Towarzystwo, które spełni nasze wymogi w powyższych parametrach, będzie odpowiednim do współpracy.

3. Dobór składki

Składka, na którą się decydujemy nie powinna być ani za duża, ani za mała. Tak wiem, odkrywcze. Już jednak doprecyzowuję. Najłatwiej ustalić na jaką składkę powinniśmy się zdecydować na podstawie tych kroków:

  1. Obliczenie naszego przepływu (dochód miesięczny – koszty miesięczne)
  2. Obliczenie ile wynosi 10% naszego dochodu
  3. Jeśli nie zarabiamy powyżej 10.000,- mc warunki dla składki powinny wyglądać następująco:
    • Warunek 1: składka powinna być <= 10% naszego dochodu
    • Warunek 2: składka powinna być <= ¼ naszego przepływu
    • Warunek 3: składka powinna być <= 500 złotych

Z tych trzech warunków wybieramy najniższą kwotę. Jeśli zarabiamy więcej niż 10.000,- złotych miesięcznie możemy pominąć ostatnią wytyczną. Może okazać się ona nieadekwatna do tego, co chcemy zrealizować.

4. Dobór okresu

Tutaj nie będę się za bardzo rozwodził. Okres powinien obejmować czas od teraz, do zgodnego z obecnym prawem wieku emerytalnego. Jest to najbardziej uniwersalna zasada. Jeśli więc masz obecnie 40 lat, rozwiązanie powinno być zawarte na 25 lat. Dlaczego? Ponieważ czym dłużej będzie ono trwało, tym lepsze wyniki wypracuje. Tak właśnie działa procent składany. Jednocześnie musimy mieć dostęp do pieniędzy po przejściu na emeryturę. Stąd właśnie taka długość.

5.  Najważniejsze punkty w OWU – na co warto zwracać uwagę?

W przypadku rozwiązań proponowanych przez Towarzystwa Ubezpieczeniowe najważniejszym dokumentem są Ogólne Warunki Ubezpieczenia – to w nich znajdziemy wszystkie zapisy, które mają wpływ na nasze rozwiązanie. Warto więc szczególnie przyjrzeć się sekcji wyłączenia odpowiedzialności – w przypadku ubezpieczeń na życie i dożycie pokaże nam ona w jakiej sytuacji ubezpieczenie z tytułu zgonu nie zostanie wypłacone. Ważna będzie również sekcja o wypłacie świadczenia, sposobie naliczania naszego zysku, czy wreszcie zasady wypłaty świadczeń z tytułu dożycia końca okresu ubezpieczenia lub śmierci. Kiedy mamy pewność, że informacje w tych paragrafach są dla nas ok, oficjalnie możemy uznać, że wybraliśmy nasze rozwiązanie i jego parametry.

6.  Ale to nie wszystko – portfel oszczędności

Kiedy zaczynamy zarządzać naszymi finansami oraz budować swój kapitał i majątek, rozwiązanie emerytalne to dopiero pierwszy krok. Nie bez przyczyny przy obliczaniu składki skupiłem się na tym, by wynosiła ona maksymalnie ¼ naszego przepływu, czyli różnicy pomiędzy dochodami a kosztami. Pozostała część tej różnicy powinna być co miesiąc konsekwentnie przelewana na konto oszczędnościowe i z czasem dywersyfikowana w różne, bezpieczne rozwiązania, by w efekcie zbudować cały portfel oszczędności jako jedną ze składowych portfela emerytalnego. Drugą składową może, choć nie musi być portfel inwestycji. To bardzo ważne. Jeśli idzie o nasze pieniądze dywersyfikacja to jedyny realny wariant zabezpieczenia.

Wykorzystujemy ciasteczka (ang. cookies) oraz podobne technologie w celu świadczenia usług, dostosowania serwisu do indywidualnych preferencji użytkowników oraz w celach statystycznych i reklamowych. Możesz zawsze wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza, że cookies będą zapisane w pamięci urządzenia. Więcej w Polityce Prywatności.